Guide e Consigli Pratici

Anodowanie odlewów aluminiowych – czy to możliwe? Które stopy się nadają i co wybrać zamiast

Czy odlew aluminiowy można anodować? Które stopy dają dobrą powłokę, dlaczego silumin ciemnieje i co zamiast: malowanie, powłoka konwersyjna, polerowanie.

Pubblicato: 7 min di letturaIl team della Fonderia di Poznań

Indice (10)
  1. 01Czy odlew aluminiowy można anodować?
  2. 02Dlaczego silumin po anodowaniu jest szary i plamisty
  3. 03Które stopy odlewnicze nadają się do anodowania
  4. 04Anodowanie twarde odlewów
  5. 05Porowatość i powierzchnia odlewu a jakość powłoki
  6. 06Co zamiast anodowania? Alternatywy dla siluminów
  7. 07Jak zamówić odlew, który będzie anodowany
  8. 08Domande frequenti
  9. 09Dobierzemy stop i wykończenie do wymagań
  10. 10Fonti e norme

Odlew aluminiowy można anodować, ale efekt zależy przede wszystkim od stopu. Stopy Al-Mg, takie jak AlMg5, dają jednolitą powłokę, a typowe siluminy – szarą, plamistą i cieńszą. O anodowaniu trzeba więc zdecydować razem z wyborem stopu, a przy siluminach częściej wybiera się malowanie proszkowe lub inne wykończenie.

In sintesi

  • Krzem nie ulega anodowaniu, a fazy bogate w miedź rozpuszczają się w kąpieli, dlatego na siluminach powłoka wychodzi szara, nierówna i cieńsza.
  • Informacyjny załącznik normy PN-EN 1706 ocenia przydatność stopów do anodowania dekoracyjnego. AlMg5 ma ocenę A (doskonała), AlSi7Mg i AlSi7Mg0,3 – D (słaba), a pozostałe siluminy z naszego zestawienia, m.in. AlSi12 i AlSi9Cu3 – E (niezalecana).
  • Anodowania twardego nie zaleca się dla stopów z ponad ok. 5% Cu lub ok. 8% Si. AlSi7Mg jest na granicy, a AlSi9Cu3 do odlewania ciśnieniowego – poza nią.
  • Na surowej, nieobrobionej powierzchni odlewu powłoka anodowa jest bardzo cienka; lepiej wychodzą powierzchnie obrobione.
  • Odporność na korozję zależy głównie od gatunku stopu, a nie od technologii odlewania.

Czy odlew aluminiowy można anodować?

Tak, ale o wyniku decydują trzy rzeczy:

  1. Stop. Od niego zależy, czy powłoka będzie jednolita i dekoracyjna, czy tylko techniczna.
  2. Rodzaj anodowania. Anodowanie dekoracyjne ma dać wygląd i ochronę, a twarde – grubszą powłokę odporną na ścieranie. Każde ma inne ograniczenia.
  3. Stan powierzchni. Inaczej wychodzi powłoka na surowej powierzchni odlewu, inaczej na obrobionej, a porowatość potrafi ujawnić się dopiero po anodowaniu.

Anodowanie wykonuje się zwykle w wyspecjalizowanej anodowni, dlatego wymagania najlepiej uzgodnić jednocześnie z odlewnią i anodownią – jeszcze przed wykonaniem oprzyrządowania.

Dlaczego silumin po anodowaniu jest szary i plamisty

Anodowanie zamienia warstwę wierzchnią aluminium w tlenek glinu. Siluminy nie są jednak czystym aluminium, tylko stopami z cząstkami krzemu. O tym, czym jest silumin i czym różnią się jego gatunki, piszemy w osobnym artykule. To właśnie cząstki krzemu, a w stopach z miedzią także fazy bogate w miedź, psują powłokę:

  • Krzem nie ulega anodowaniu. Jego cząstki zostają w warstwie tlenku, a strefy bogate w krzem hamują jej wzrost. Powłoka jest przez to nierówna, ma mniejszą twardość i gorzej się uszczelnia, a cząstki krzemu mogą działać jak mikroogniwa i inicjować korozję wżerową.
  • Fazy z miedzią nie tworzą tlenku. Bogate w miedź fazy międzymetaliczne rozpuszczają się w elektrolicie, zamiast przechodzić w tlenek. Przy zawartości miedzi powyżej ok. 2% wyraźnie spada odporność twardych powłok na ścieranie.
  • Efekt widać gołym okiem. Odlewy ciśnieniowe z amerykańskich stopów 360 i 380, zbliżonych do europejskich siluminów do odlewania ciśnieniowego, po anodowaniu mają matowy, szary wygląd. Lepiej wypadają wersje o obniżonej zawartości żelaza, a jakość samego odlewu ma decydujące znaczenie.

Które stopy odlewnicze nadają się do anodowania

Norma PN-EN 1706 w załączniku informacyjnym ocenia przydatność stopów m.in. do anodowania dekoracyjnego oraz ich odporność na korozję. Skala: A – doskonała, B – dobra, C – dostateczna, D – słaba, E – niezalecana, F – nieodpowiednia.

Stop (PN-EN 1706)Anodowanie dekoracyjneResistenza alla corrosione
EN AC-51300 AlMg5AA
EN AC-42000 AlSi7MgDnie podano
EN AC-42100 AlSi7Mg0,3DB
EN AC-43000 AlSi10Mg(a)Enie podano
EN AC-44200 AlSi12(a)EB
EN AC-46200 AlSi8Cu3ED
EN AC-46000 AlSi9Cu3(Fe)ED
EN AC-47100 AlSi12Cu1(Fe)EC

Źródło: PN-EN 1706:2020+A1:2021, załącznik informacyjny, za kartami stopów producenta gąsek. „Nie podano” oznacza brak oceny w karcie stopu. Jak czytać oznaczenia z tabeli, wyjaśniamy w artykule o numerach EN AC i symbolach chemicznych stopów.

Jeśli anodowany wygląd jest wymaganiem, stopem pierwszego wyboru jest AlMg5 (EN AC-51300). Producent gąsek opisuje go jako stop odpowiedni do części narażonych bezpośrednio na wodę morską. Nie jest to jednak stop okołoeutektyczny, a akademicki podręcznik „Odlewnictwo” (WNT) wskazuje, że najlepszą lejność mają stopy eutektyczne i okołoeutektyczne (s. 116). Kształt i grubości ścianek trzeba więc do niego dopasować.

Tabela zgadza się z podręcznikiem. Miedź zwiększa wytrzymałość i twardość stopów aluminium, ale pogarsza odporność korozyjną (s. 145), a stopy Al-Mg mają dużą odporność korozyjną (s. 149). Technologia odlewania ma przy tym bardzo duży wpływ na chropowatość, ale praktycznie znikomy na odporność korozyjną. Decydują o niej gatunek stopu i ewentualna obróbka cieplna (s. 183).

Anodowanie twarde odlewów

Anodowanie twarde daje grubszą i twardszą powłokę, ale jest jeszcze bardziej wrażliwe na skład stopu. Według artykułu P. Kwolka (Advances in Manufacturing Science and Technology, 2017) nie powinno się go stosować dla stopów z ponad ok. 5% miedzi lub ok. 8% krzemu. Jedna z odmian procesu (MHC) nadaje się do stopów z mniej niż 3% Cu i 7,5% Si. W praktyce oznacza to:

  • AlSi7Mg i AlSi7Mg0,3 (6,5–7,5% Si) – na granicy. Anodowanie twarde jest wykonalne przy dopasowanych parametrach procesu, ale trzeba się liczyć z cieńszą, mniej równomierną i ciemniejszą powłoką niż na stopach do przeróbki plastycznej.
  • AlSi9Cu3(Fe), typowy stop do odlewania ciśnieniowego (8–11% Si, 2–4% Cu) – poza zalecanymi granicami. Anodowania twardego się nie zaleca, a dekoracyjne ma ocenę E. Ryzyko zwiększa porowatość gazowa odlewów ciśnieniowych.
  • AlMg5 – mieści się w podanych limitach miedzi i krzemu. Parametry procesu i tak warto potwierdzić z anodownią na próbkach.

Porowatość i powierzchnia odlewu a jakość powłoki

Na surowej, nieobrobionej powierzchni odlewu powłoka anodowa jest bardzo cienka. Jeśli wygląd ma znaczenie, powierzchnie widoczne lepiej obrobić – ale z wyczuciem, bo polerowanie może odsłonić pory, które po anodowaniu będą wyraźnie widoczne. Gładka powierzchnia odlewu ciśnieniowego nie rozwiązuje problemu stopu: typowe stopy do odlewania ciśnieniowego mają w PN-EN 1706 ocenę E dla anodowania dekoracyjnego.

Pory są groźne także dlatego, że zatrzymują chemikalia z przygotowania powierzchni, które później mogą powodować korozję i wykwity na powłoce. Dlatego impregnację wykonuje się po obróbce mechanicznej, a przed każdym wykończeniem powierzchni – szczegóły znajdziesz w artykule o tym, kiedy impregnacja próżniowa uszczelnia odlew.

Co zamiast anodowania? Alternatywy dla siluminów

FinituraAspetto esteticoCo dajeQuando sceglierla
Verniciatura a polverekolor z palety RAL, różne struktury i stopnie połyskupowłoka ochronno-dekoracyjna, która dobrze kryje strukturę odlewuczęści widoczne i pracujące na zewnątrz, większość siluminów
Powłoka konwersyjna (pasywacja chemiczna)metaliczna powierzchnia, zależnie od procesu bezbarwna lub lekko zabarwionacienka warstwa poprawiająca odporność na korozję i przyczepność farbypodkład pod malowanie albo lekka ochrona tam, gdzie ma zostać metaliczna powierzchnia
Smerigliatura e lucidaturametaliczny połyskestetyka; bez dodatkowej powłoki powierzchnia z czasem matowiejeelementy dekoracyjne, często z lakierem bezbarwnym
Anodowanie stopu AlMg5jednolita powłoka anodowadobra ochrona i wyglądgdy anodowany wygląd jest wymaganiem, a stop można dobrać pod niego

W naszej ofercie są lakierowanie proszkowe w kolorach RAL e rettifica e lucidatura dell'alluminio. Odlew z siluminu może więc trafić do Ciebie od razu wykończony. Jeśli rozważasz aluminium zamiast żeliwa właśnie ze względu na korozję, porównanie obu materiałów znajdziesz w artykule odlew z aluminium czy z żeliwa.

Jak zamówić odlew, który będzie anodowany

  • Zdecyduj o anodowaniu przed wyborem stopu i technologii, a nie po odbiorze odlewów.
  • Określ rodzaj anodowania (dekoracyjne czy twarde), oczekiwany kolor i powierzchnie, które mają być anodowane.
  • Wskaż miejsca do zamaskowania, np. gwinty i pasowania.
  • Ustal, które powierzchnie zostaną obrobione przed anodowaniem.
  • Przewidź próbę: anodowanie pierwszych odlewów przed zatwierdzeniem serii.
  • Przy ryzyku porowatości uwzględnij impregnację przed anodowaniem.

Domande frequenti

Dlaczego anodowany silumin jest szary?

Bo cząstki krzemu nie przechodzą w tlenek i zostają w powłoce, a strefy bogate w krzem hamują jej wzrost. Powłoka wychodzi cieńsza, nierówna i ciemniejsza. Im więcej krzemu i miedzi w stopie, tym efekt jest wyraźniejszy.

Czy można anodować odlew ciśnieniowy?

Technicznie tak, ale typowe stopy do odlewania ciśnieniowego, np. AlSi9Cu3(Fe), mają w PN-EN 1706 ocenę E dla anodowania dekoracyjnego. Do anodowania twardego wychodzą poza zalecane granice składu. Dochodzi do tego porowatość gazowa. Gdy liczy się wygląd, zwykle lepszym wyborem jest malowanie proszkowe.

Co jest trwalsze: anodowanie czy malowanie proszkowe?

To zależy od stopu. Powłoka anodowa powstaje z samego metalu, więc się nie łuszczy, a powłoka proszkowa jest grubsza, ale po uderzeniu może odprysnąć. Na AlMg5 anodowanie daje dobrą, jednolitą powłokę. Na siluminach warstwa anodowa jest cienka i nierówna, więc malowanie proszkowe zwykle daje bardziej przewidywalną ochronę i wygląd.

Czy anodowanie zmienia wymiary odlewu?

Tak. Warstwa tlenku narasta częściowo w głąb materiału, a częściowo na zewnątrz. Przy pasowaniach i gwintach trzeba to uwzględnić – najczęściej przez maskowanie albo uzgodnienie grubości powłoki z anodownią.

Dobierzemy stop i wykończenie do wymagań

Zanim zamówisz odlew do anodowania, zapytaj o stop i wykończenie pod Twoje wymagania – wystarczy model lub rysunek i opis oczekiwanego wyglądu. Odlewamy m.in. stop EN AC-51300 (AlMg5), a dla siluminów zaproponujemy wykończenie, które da oczekiwany efekt bez niespodzianek po odbiorze.

Fonti e norme

Autore: team della Fonderia di Poznań

Fonderia di Poznań è un marchio di Adjatech Metalworking Sp. z o.o. – fonderia di metalli non ferrosi a conduzione familiare a Poznań. La famiglia Brukwicki si occupa di modellazione per fonderia dal 1950. Colano leghe di alluminio in conchiglia, in forme di sabbia e a pressione; lavorano i getti su macchine CNC e li verniciano a polvere. Operiamo secondo i sistemi di gestione ISO 9001 e ISO 14001 (certificati TÜV Rheinland Polska).

Chi siamoCertificazioniDati dell'azienda

Blog

Leggi anche

Altre guide su getti, lavorazioni e collaborazione con la fonderia.

Tutti gli articoli

Contatti

Hai domande sui getti?

Invii un disegno 2D in PDF o un modello 3D in formato STEP, indichi materiale e quantità: le consiglieremo la tecnologia e prepareremo il preventivo.

Ci contatti via e-mail o telefono

Ufficio · lun–ven 8:30–16:30

Fonderia di Poznań

+48 61 662 43 37odlewnia@adjatech.pl

Lavorazioni meccaniche

Rafał Wojtkowiak

+48 531 541 003r.wojtkowiak@adjatech.pl

oppure venga a trovarci di persona: La aspettiamo!

ul. Gnieźnieńska 26
Janikowo, vicino a Poznań
62-006 Kobylnica

Ufficio aperto lun–ven 8:30–16:30

Calcola il percorso (Google Maps, nuova finestra)

Dati aziendali e mappa per raggiungerci: pagina Contatti